Mountains of my homeland! Your son's leaving you behind,

but memories of you stay as always fresh within my mind;

You go with me, a part of me, as much me as my heart,

Yes, mountains, you were fixed within my nature from the start!

When I was just an awestruck child your greatness made me quake-

I'd tremble when I looked at you, I'd shiver and I'd shake.

I didn't feel a sense of dread: I wasn't scared or tearful;

because my heart beat faster didn't mean that I was fearful:

I contemplated with a quiver your height in the sky:

and, childish, dreamed of running up your daunting slopes so high

although the clouds I saw were fearful and stayed away from you.

You welcomed thunder and stood proud whenever wild winds blew,

though once a caravan of cranes got lost in all the blue:

it seemed to me at one point they came close to touching you.

I wished myself up on your peaks as any child can do:

I flew along and I amused a towering storm or two.

I wished sometimes that I were tied to the wind and blown along.

Sometimes I was an eagle flying free with wings so strong

they'd lift me up and I could land on your heights easily

when rude winds howling in the ravine began to torment me,

or the angry roaring of wounded lions: terrible sounds like these

made me quiver like a leaf that trembles in the breeze:

And yet I felt that I was home when those strong sounds I heard:

I was young so self-respect to me was just a word.

But now my friends and I take pride in being one of you.

I am the son of nature. I am Georgian and I grew

to manhood in the midst of storms by lightning addressed.

And when, deep in my childish heart, I was by grief oppressed

and fell to lamentation it was you to whom I'd go

and I'd complain and I would cry in front of you although

you were no comfort at that time, as you're no comfort now.

These phantoms of my dreaming past I'll hide away somehow-

bury them within my heart until death comes to take me.

How I loved you, childhood friends, and you did not forsake me.

Yet now the duties of this fleeting world lead me away:

the faith I have demands of me a sacrifice today.

And what's the worst of penalties that now I find is due?

With every step that my horse takes, I'm farther away from you-

Every second, I'm more orphaned, each pulls you from me.

I try to keep you in my sight but you melt gradually...

Now I glimpse your outline... Now I only see the sky

I'm fighting distance, fighting with the air gone thick, but why?

I look about with restless eyes, mournful and forewarned:

Your peaks are gone, and heaven's dome now goes unadorned.

Farewell, friends, I'm leaving you with teary eyes today.

In the future, I'll reach out to you from far away.

No matter where I am, my soul will smile on you-It will.

And every day that my heart beats, I will love you still.

..

სამშობლო მთებო! თქვენი შვილი განებებთ თავსა,

მაგრამ თქვენ ხსოვნას ვერ მივცემ მე დავიწყებასა:

თქვენ ცემთან ივლით განუყრელად, ვით ცემი გული,

თქვენთან, ჰე, მთებო, ბუნებითა შეუღლებული!

მახსოვს, ყმა ვიყავ, ძლივს მოსული გონს და ცნობასა,

როს სიდიადე თქვენი მგვრიდა კანკალს, ჟრჟოლასა...

იგი არ იყო შიშის ჟრჟოლა, შიშის კანკალი,

იგი არ იყო ძვრა გულისა მფრთხალი და მხდალი.

მე თრთოლვით ვსჭვრეტდი ლაჟვარდ ცაზედ თქვენსა სიმაღლეს

და შევნატროდი ყმაწვილურად თქვენს ზემო მხარეს;

სადაც ღრუბელნი ვერ ჰბედავდნენ შიშით სრბოლასა.

სადაც ისმენდით ამაყადა გრიგალთ ქროლვასა,

სადაც წეროთა ქარავანი, ცას დაღუპული,

თქვენ თავთან იყო თითქმის ძლივ-ძლივ გასწორებული, -

იქ მე ვნატრობდი, ყმაწვილ ყრმობის სიმარტივითა,

ფრენას და ტანტალს თქვენს საშინელ გრიგალივითა.

ვნატრობდი ხოლმე, რომ ვეხვიო სუბუქსა ქარსა,

ან თავისუფალ არწივისა ძლიერსა ფრთასა,

რომ აღმოვფრინდე და შევეხო თქვენს ამაყ თავსა.

როცა ჰღმუოდნენ ხევში მძვიფრნი სასტიკნი ქარნი,

ვითარ მრისხანე დაჭრილ ლომთა საშიშნი ხმანი,

ვითა ფოთოლი - ისე ვთრთოდი, ვუგდებდი რა ყურს,

იმ ხმებში ვგრძნობდი მე რაღაცას ნაცნობს, მშობლიურს,

თუ მაშინ ყრმისთვის უცხო იყო თავმოწონება,

აწ მომწონს თავი, მეგობრებო, რომ დაბადება

თქვენს შორისა მხვდა, ბუნებისა თქვენის ვარ შვილი,

გრიგალთა, მეხთა, ქუხილთ შორის ქართვლად გაზრდილი.

როს ყმაწვილური მწუხარება ჩემს ყმაწვილურს გულს

სჩაგრავდა ხოლმე, თქვენ-წინ ვღვრიდი ჩემ ცრემლთ ნაკადულს,

თქვენ შეგჩიოდით, შეგტაროდით, თუმც კი იმ ჩემს ცრემლს,

როგორცა ეხლა, ისე მაშინ არ სცემდით ნუგეშს...

და ეს აჩრდილნი საოცნებელთ წარსულთა წამთა

ჩემს სი კვდილამდე მემარხება გულშია ღრმათა!..

რარიგ მიყვარდით, მეგობარნო ჩემ ყმაწვილ ყრმობის,

და აწ მაშორებს თქვენთან ვალი ამ წუთის-სოფლის,

მომავლის ბედი გაყრას ითხოვს ჩემგან მსხვერპლადა

და რას მომთხოვდა უარესსა დასასჯელადა?!

ყოვლი ნაბიჯი ჩემის ცხენის თქვენთან მაშორებს,

ყოველი წუთი გკარგავს თქვენა და მეც მაობლებს...

აგერ თქვენც ჰქრებით თანდათანა... თქვენსა მწვერვალსა

ძლივს ვარჩევ... წუთიც!.. მხოლოდღა ვსჭვრეტ ციაგსა ცასა.

ამაოდ ვებრძვი მანძილსა და ჰაერის სისქეს

და მოუსვენრად ვატანტალებ მწუხარს თვალსა ჩემს!..

თქვენნი მწვერვალნი აღარ სჩანან და მშვენივრად ცას

აღარ უმკობენ ერთნაირსა ციაგს კამარას!..

მშვიდობით, ჩემნო, თვალში ცრემლით განებებთ თავსა...

უცხოეთიდამ კვლავ მოგაწვდენთ ჩემს გულს და თვალსა;

კვლავ გაგიღიმებთ შორ ქვეყნიდამ თქვენ ჩემი სული,

და დამიწყებსცა სიყვარულით ფეთქვასა გული.

- 1857

- 1857

Mountains of my homeland! Your son's leaving you behind,

but memories of you stay as always fresh within my mind;

You go with me, a part of me, as much me as my heart,

Yes, mountains, you were fixed within my nature from the start!

When I was just an awestruck child your greatness made me quake-

I'd tremble when I looked at you, I'd shiver and I'd shake.

I didn't feel a sense of dread: I wasn't scared or tearful;

because my heart beat faster didn't mean that I was fearful:

I contemplated with a quiver your height in the sky:

and, childish, dreamed of running up your daunting slopes so high

although the clouds I saw were fearful and stayed away from you.

You welcomed thunder and stood proud whenever wild winds blew,

though once a caravan of cranes got lost in all the blue:

it seemed to me at one point they came close to touching you.

I wished myself up on your peaks as any child can do:

I flew along and I amused a towering storm or two.

I wished sometimes that I were tied to the wind and blown along.

Sometimes I was an eagle flying free with wings so strong

they'd lift me up and I could land on your heights easily

when rude winds howling in the ravine began to torment me,

or the angry roaring of wounded lions: terrible sounds like these

made me quiver like a leaf that trembles in the breeze:

And yet I felt that I was home when those strong sounds I heard:

I was young so self-respect to me was just a word.

But now my friends and I take pride in being one of you.

I am the son of nature. I am Georgian and I grew

to manhood in the midst of storms by lightning addressed.

And when, deep in my childish heart, I was by grief oppressed

and fell to lamentation it was you to whom I'd go

and I'd complain and I would cry in front of you although

you were no comfort at that time, as you're no comfort now.

These phantoms of my dreaming past I'll hide away somehow-

bury them within my heart until death comes to take me.

How I loved you, childhood friends, and you did not forsake me.

Yet now the duties of this fleeting world lead me away:

the faith I have demands of me a sacrifice today.

And what's the worst of penalties that now I find is due?

With every step that my horse takes, I'm farther away from you-

Every second, I'm more orphaned, each pulls you from me.

I try to keep you in my sight but you melt gradually...

Now I glimpse your outline... Now I only see the sky

I'm fighting distance, fighting with the air gone thick, but why?

I look about with restless eyes, mournful and forewarned:

Your peaks are gone, and heaven's dome now goes unadorned.

Farewell, friends, I'm leaving you with teary eyes today.

In the future, I'll reach out to you from far away.

No matter where I am, my soul will smile on you-It will.

And every day that my heart beats, I will love you still.

..

სამშობლო მთებო! თქვენი შვილი განებებთ თავსა,

მაგრამ თქვენ ხსოვნას ვერ მივცემ მე დავიწყებასა:

თქვენ ცემთან ივლით განუყრელად, ვით ცემი გული,

თქვენთან, ჰე, მთებო, ბუნებითა შეუღლებული!

მახსოვს, ყმა ვიყავ, ძლივს მოსული გონს და ცნობასა,

როს სიდიადე თქვენი მგვრიდა კანკალს, ჟრჟოლასა...

იგი არ იყო შიშის ჟრჟოლა, შიშის კანკალი,

იგი არ იყო ძვრა გულისა მფრთხალი და მხდალი.

მე თრთოლვით ვსჭვრეტდი ლაჟვარდ ცაზედ თქვენსა სიმაღლეს

და შევნატროდი ყმაწვილურად თქვენს ზემო მხარეს;

სადაც ღრუბელნი ვერ ჰბედავდნენ შიშით სრბოლასა.

სადაც ისმენდით ამაყადა გრიგალთ ქროლვასა,

სადაც წეროთა ქარავანი, ცას დაღუპული,

თქვენ თავთან იყო თითქმის ძლივ-ძლივ გასწორებული, -

იქ მე ვნატრობდი, ყმაწვილ ყრმობის სიმარტივითა,

ფრენას და ტანტალს თქვენს საშინელ გრიგალივითა.

ვნატრობდი ხოლმე, რომ ვეხვიო სუბუქსა ქარსა,

ან თავისუფალ არწივისა ძლიერსა ფრთასა,

რომ აღმოვფრინდე და შევეხო თქვენს ამაყ თავსა.

როცა ჰღმუოდნენ ხევში მძვიფრნი სასტიკნი ქარნი,

ვითარ მრისხანე დაჭრილ ლომთა საშიშნი ხმანი,

ვითა ფოთოლი - ისე ვთრთოდი, ვუგდებდი რა ყურს,

იმ ხმებში ვგრძნობდი მე რაღაცას ნაცნობს, მშობლიურს,

თუ მაშინ ყრმისთვის უცხო იყო თავმოწონება,

აწ მომწონს თავი, მეგობრებო, რომ დაბადება

თქვენს შორისა მხვდა, ბუნებისა თქვენის ვარ შვილი,

გრიგალთა, მეხთა, ქუხილთ შორის ქართვლად გაზრდილი.

როს ყმაწვილური მწუხარება ჩემს ყმაწვილურს გულს

სჩაგრავდა ხოლმე, თქვენ-წინ ვღვრიდი ჩემ ცრემლთ ნაკადულს,

თქვენ შეგჩიოდით, შეგტაროდით, თუმც კი იმ ჩემს ცრემლს,

როგორცა ეხლა, ისე მაშინ არ სცემდით ნუგეშს...

და ეს აჩრდილნი საოცნებელთ წარსულთა წამთა

ჩემს სი კვდილამდე მემარხება გულშია ღრმათა!..

რარიგ მიყვარდით, მეგობარნო ჩემ ყმაწვილ ყრმობის,

და აწ მაშორებს თქვენთან ვალი ამ წუთის-სოფლის,

მომავლის ბედი გაყრას ითხოვს ჩემგან მსხვერპლადა

და რას მომთხოვდა უარესსა დასასჯელადა?!

ყოვლი ნაბიჯი ჩემის ცხენის თქვენთან მაშორებს,

ყოველი წუთი გკარგავს თქვენა და მეც მაობლებს...

აგერ თქვენც ჰქრებით თანდათანა... თქვენსა მწვერვალსა

ძლივს ვარჩევ... წუთიც!.. მხოლოდღა ვსჭვრეტ ციაგსა ცასა.

ამაოდ ვებრძვი მანძილსა და ჰაერის სისქეს

და მოუსვენრად ვატანტალებ მწუხარს თვალსა ჩემს!..

თქვენნი მწვერვალნი აღარ სჩანან და მშვენივრად ცას

აღარ უმკობენ ერთნაირსა ციაგს კამარას!..

მშვიდობით, ჩემნო, თვალში ცრემლით განებებთ თავსა...

უცხოეთიდამ კვლავ მოგაწვდენთ ჩემს გულს და თვალსა;

კვლავ გაგიღიმებთ შორ ქვეყნიდამ თქვენ ჩემი სული,

და დამიწყებსცა სიყვარულით ფეთქვასა გული.

- 1857

- 1857