Yes, my wife is beautiful, but I want her to be more beautiful,

Exploding in blossom like a peach tree, and swooping like a merlin.

Yes, Georgia is beautiful, but I want it to be more beautiful,

Wide open, and painted like a great hall of Queen Tamar.

ხომ ლამაზია ეს ჩემი ცოლი, მაგრამ მე უფრო ლამაზი მინდა,

ატმის ხესავით აფეთკებული და მოქნეული გავაზივითა.

ხომ ლამაზია ეს საქართველო, მაგრამ მე უფრო ლამაზი მინდა,

ფართოდ გაშლილი და მოხატული თამარ დედოფფლის

დარბაზივითა.

"A man's heart is like this,

Like a whirlpool in the Black Sea:

No matter how good a wife he has,

He still wishes for someone else's!"

"კაცის გული ისეთია

ვით მორევი შავი ზღვისა:

რაგინდ კარგი ცოლი ჰყავდეს,

მაინც ენატრებას სხვისა!"

Strike the drum, so the old kinjal* feels deep shock,

Comes alive, and spends itself in battle!

Cheers to the Georgian sun and sky,

Cheers to the strength of Georgia!

დაუკარით, რომ ძველ ხანჯალს ელდა ეცეს,

გაისარჯოს და ბრძოლაში დაიხარჯოს!

გაუმარჯოს საქართველოს მზეს და ზეცას,

საქართველოს ძლიერებას გაუმარჯოს!

Strike the drum! For blood still flows in our veins,

The leaves of the cypress tree have not yet fallen,

In Mtskheta's grand temple, Svetitskhoveli, still

The hot heart of Georgia is resting!

დაუკარით! ჯერ ხომ სისხლი გვიდგას ძარღვში,

ჯერ ხომ საროს ფოთლები არ გასცვენია,

ჯერ ხომ მცხეთის სვეტიცხოვლის დიდ ტაძარში

საქართველოს ცხელი გული ასვენია!

Strike the drum! And sing so mightily,

That our lungs feel pain, and swell up inside of us!

Play, so that we may always be youthful,

And life will never make us old!

დაუკარით! და იმღერეთ ისე მაგრად,

რომ ფილტვები გვეტკინოს და დაგვებეროს!

დაუკარით, რომ ჭაბუკნი ვიყოთ მარად,

რომ ცხოვრებამ ვერასდროს ვერ დაგვაბეროს!

Play! And sing a shadiani*

That Machabeli used to sing in savage battle.

Play, strike up a dardiani* a traditional sorrowful song,

Play, strike up the eagles' taking flight!

დაუკარით! და იმღერეთ შადიანი*

ფიცხელ ომში რომ მღეროდა მაჩაბელი.

დაუკარით ძველებური დარდიანი,

დაუკარით არწივების ასაფრენი!

If you strike me nine times in the heart with nine spears,

I will laugh nine times bitterly to spite my enemy,

I will exhaust myself in love for Georgia,

I will not sleep even once on a pillow!

ცხრა ლახვარი რომ დამარტყათ ცხრაჯერ გულში,

მტრის ჯინაზე ცხრაჯერ მწარედ გავიცინებ,

დავიღლები საქართველოს სიყვარულში

სასთუმალზე ერთხელაც არ დავიძინებ!

Play, and strike the drum! Hurry up, or else, hey...!

Old age will jump on us like a she-wolf.

Play, and strike up a mosalkheni* a traditional, joyous song:

"The black chokha* traditional Georgian men's jacketsuits swarthy skin like ours!"

დაუკარით! მოასწარით, თორემ ჰერი...

და სიბერეც ძუ მგელივით მოგვიხტება.

დაუკარით ძველებური მოსალხენი:

-- შავგვრემანებს შავი ჩოხა მოგვიხდება!

Play, strike up a lotiani* a traditional bold drinking song,

That Sayat Nova sang with Shaitani,

Play! Do you really think everyone is a drunk?!

Do you really think everyone is branded by love?!

დაუკარით ძველებური ლოთიანი,

საათნოვა რომ მღეროდა შაითანთან,

დაუკარით! განა ყველა ლოთი არი?!

განა ყველა სიყვარულით დაიშანთა?!

Play, strike up a lotiani,

Or sorrow will swell up like a cloud,

Our turbulent youth will fly away,

Our honest heart, our hot heart, will grow cold!

დაუკარით ძველებური ლოთიანი,

თორემ დარდი ღრუბელივით გასივდება,

გაფრინდება სიყმაწვილე შფოთიანი,

წრფელი გული, ცხელი გული გაცივდება!

"A warrior's heart is made of iron,

Even if his armour is made of wood,

His eyes can see like a hawk,

And his knees are swift as a peregrine falcon!"

"ვაჟკაცსა გული რკინისა,

აბჯარი თუნდა ხისანი,

თვალნი ქორებულ მხედავნი,

ზედ მუხლნი შავარდნისანი."

Yes, my wife is beautiful, but I want her to be more beautiful,

Exploding in blossom like a peach tree, and swooping like a merlin

Yes, Georgia is beautiful, but I want it to be more beautiful,

Wide open, and painted like the great hall of Queen Tamar.

ხომ ლამაზია ეს ჩემი ცოლი, მაგრამ მე უფრო ლამაზი მინდა,

ატმის ხესავით აფეთქებული და მოქნეული გავაზივითა.

ხომ ლამაზია ეს საქართველო, მაგრამ მე უფრო ლამაზია

მინდა,

ფართოდ გაშლილი და მოხატული თამარ დედოფლის

დარბაზივითა.

1940

1940

shadiani -- an old-fashioned merry table song

dardiani -- a traditional sorrowful song

mosalkheni -- a traditional, joyous song

chokha -- traditional Georgian men's jacket

lotiani -- a traditional bold drinking song

შადიანი -- ძველებური მხიარული სიმღერა

Yes, my wife is beautiful, but I want her to be more beautiful,

Exploding in blossom like a peach tree, and swooping like a merlin.

Yes, Georgia is beautiful, but I want it to be more beautiful,

Wide open, and painted like a great hall of Queen Tamar.

ხომ ლამაზია ეს ჩემი ცოლი, მაგრამ მე უფრო ლამაზი მინდა,

ატმის ხესავით აფეთკებული და მოქნეული გავაზივითა.

ხომ ლამაზია ეს საქართველო, მაგრამ მე უფრო ლამაზი მინდა,

ფართოდ გაშლილი და მოხატული თამარ დედოფფლის

დარბაზივითა.

"A man's heart is like this,

Like a whirlpool in the Black Sea:

No matter how good a wife he has,

He still wishes for someone else's!"

"კაცის გული ისეთია

ვით მორევი შავი ზღვისა:

რაგინდ კარგი ცოლი ჰყავდეს,

მაინც ენატრებას სხვისა!"

Strike the drum, so the old kinjal* feels deep shock,

Comes alive, and spends itself in battle!

Cheers to the Georgian sun and sky,

Cheers to the strength of Georgia!

დაუკარით, რომ ძველ ხანჯალს ელდა ეცეს,

გაისარჯოს და ბრძოლაში დაიხარჯოს!

გაუმარჯოს საქართველოს მზეს და ზეცას,

საქართველოს ძლიერებას გაუმარჯოს!

Strike the drum! For blood still flows in our veins,

The leaves of the cypress tree have not yet fallen,

In Mtskheta's grand temple, Svetitskhoveli, still

The hot heart of Georgia is resting!

დაუკარით! ჯერ ხომ სისხლი გვიდგას ძარღვში,

ჯერ ხომ საროს ფოთლები არ გასცვენია,

ჯერ ხომ მცხეთის სვეტიცხოვლის დიდ ტაძარში

საქართველოს ცხელი გული ასვენია!

Strike the drum! And sing so mightily,

That our lungs feel pain, and swell up inside of us!

Play, so that we may always be youthful,

And life will never make us old!

დაუკარით! და იმღერეთ ისე მაგრად,

რომ ფილტვები გვეტკინოს და დაგვებეროს!

დაუკარით, რომ ჭაბუკნი ვიყოთ მარად,

რომ ცხოვრებამ ვერასდროს ვერ დაგვაბეროს!

Play! And sing a shadiani*

That Machabeli used to sing in savage battle.

Play, strike up a dardiani* a traditional sorrowful song,

Play, strike up the eagles' taking flight!

დაუკარით! და იმღერეთ შადიანი*

ფიცხელ ომში რომ მღეროდა მაჩაბელი.

დაუკარით ძველებური დარდიანი,

დაუკარით არწივების ასაფრენი!

If you strike me nine times in the heart with nine spears,

I will laugh nine times bitterly to spite my enemy,

I will exhaust myself in love for Georgia,

I will not sleep even once on a pillow!

ცხრა ლახვარი რომ დამარტყათ ცხრაჯერ გულში,

მტრის ჯინაზე ცხრაჯერ მწარედ გავიცინებ,

დავიღლები საქართველოს სიყვარულში

სასთუმალზე ერთხელაც არ დავიძინებ!

Play, and strike the drum! Hurry up, or else, hey...!

Old age will jump on us like a she-wolf.

Play, and strike up a mosalkheni* a traditional, joyous song:

"The black chokha* traditional Georgian men's jacketsuits swarthy skin like ours!"

დაუკარით! მოასწარით, თორემ ჰერი...

და სიბერეც ძუ მგელივით მოგვიხტება.

დაუკარით ძველებური მოსალხენი:

-- შავგვრემანებს შავი ჩოხა მოგვიხდება!

Play, strike up a lotiani* a traditional bold drinking song,

That Sayat Nova sang with Shaitani,

Play! Do you really think everyone is a drunk?!

Do you really think everyone is branded by love?!

დაუკარით ძველებური ლოთიანი,

საათნოვა რომ მღეროდა შაითანთან,

დაუკარით! განა ყველა ლოთი არი?!

განა ყველა სიყვარულით დაიშანთა?!

Play, strike up a lotiani,

Or sorrow will swell up like a cloud,

Our turbulent youth will fly away,

Our honest heart, our hot heart, will grow cold!

დაუკარით ძველებური ლოთიანი,

თორემ დარდი ღრუბელივით გასივდება,

გაფრინდება სიყმაწვილე შფოთიანი,

წრფელი გული, ცხელი გული გაცივდება!

"A warrior's heart is made of iron,

Even if his armour is made of wood,

His eyes can see like a hawk,

And his knees are swift as a peregrine falcon!"

"ვაჟკაცსა გული რკინისა,

აბჯარი თუნდა ხისანი,

თვალნი ქორებულ მხედავნი,

ზედ მუხლნი შავარდნისანი."

Yes, my wife is beautiful, but I want her to be more beautiful,

Exploding in blossom like a peach tree, and swooping like a merlin

Yes, Georgia is beautiful, but I want it to be more beautiful,

Wide open, and painted like the great hall of Queen Tamar.

ხომ ლამაზია ეს ჩემი ცოლი, მაგრამ მე უფრო ლამაზი მინდა,

ატმის ხესავით აფეთქებული და მოქნეული გავაზივითა.

ხომ ლამაზია ეს საქართველო, მაგრამ მე უფრო ლამაზია

მინდა,

ფართოდ გაშლილი და მოხატული თამარ დედოფლის

დარბაზივითა.

1940

1940

shadiani -- an old-fashioned merry table song

dardiani -- a traditional sorrowful song

mosalkheni -- a traditional, joyous song

chokha -- traditional Georgian men's jacket

lotiani -- a traditional bold drinking song

შადიანი -- ძველებური მხიარული სიმღერა