I thought the river's flowing might help me erase

a little sadness. I was looking for a place

to rest, where I could weep and in my tears find peace.

Alas, the river's babble made my grief increase:

I tried to see beneath its swells as it swept by,

but all I saw there was the glittering azure sky.

წარვედ წყალის პარს სევდიანი ფიქრთ გასართველად,

აქ ვეძიებდი ნაცნობს ადგილს განსასვენებლად;

აქ ლბილს მდელოზედ სანუგეშოდ ვინამე ცრემდით,

აქაც ყოველი არემარე იყო მოწყენით;

ნელად მოღელავს მოდუდუნე მტკვარი ანკარა

და მის ზვირთებში კრთის ლაჟვარდი ცისა კამარა.

I watch you go, Mitkvari, around the river bend.

I see the far off place the sky comes to an end.

I wonder who you're talking to, and what you're saying-

Is too much past what makes you speechless in your praying?

იდაყვ-დაყრდნობილ ყურს უგდებ მე მისსა ჩხრიალსა

და თვალნი რბიან შორად, შორად, ცის დასავალსა!

ვინ იცის, მტკვარო, რას ბუტბუტებ, ვისთვის რას იტყვი?

მრავალ დროების მოწამე ხარ, მაგრამ ხარ უტყვი!..

When I was younger, watching, you seemed to say to me

that life is useless suffering, and all is vanity.

Out life is soon distilled into mortality.

We dream that we'll stay filled-but that can never be.

Will one who's had desire satisfied and stilled

go on through life contented with having once been thrilled?

არ ვიცი, ამ დროს ჩემს წინაშე ჩვენი ცხოვრება

რად იყო ფუჭი და მხოლოდა ამაოება?..

მაინც რა არის ჩვენი ყოფა - წუთისოფელი,

თუ არა ოდენ საწყაული აღუვსებელი?

ვინ არის იგი, ვის თვის გული ერთხელ აღევსოს,

და რაც მიეღოს ერთხელ ნატვრით, ისი ეკმაროს?

Even the most powerful, a mighty king, a man

who's proved invincible, whom no one's better than-

who rules supreme, holding the world within his hand,

may, alarmed, begin a grumbling demand-

When will that land be ours? He seeks for all he's worth

more land, and then the next day's buried in that earth.

თვითონ მეფენიც უძლეველნი, რომელთ უმაღლეს

არც ვინღა არის, და წინაშე არც ვინ აღუდგეს,

რომელთ ხელთ ეპყრასთ უმაღლესი სოფლის დიდება,

შფოთვენ და დრტვინვენ და იტყვიან: "როდის იქნება,

ის სამეფოცა ჩვენი იყოს?" და აღიძვრიან

იმავ მიწისთვის, რაც დღეს თუ ხვალ თვითვე არიან!..

And once the world's passed by, into eternity-

Who will remain to tell his tale, who will that be?

We're all here in the world so it behooves us all

to live in harmony and listen for its call.

All men who live within the world should try to love it,

which means the worthy in this world take good care of it.

Even a devoted king can never rest,

თუნდ კეთილ მეფე როდის არის მოსვენებული?

მისი სიცოცხლე: ზრუნვა, შრომა და ცდა ქებული;

მისი ფიქრია, თუ ვით უკეთ მან უპატრონოს

თავისს მამულსა, თვისთა შვილთა, რომ შემდგომსა დროს

არ მისცეს წყევით თვის სახელი შთამომავლობას!..

მაგრამ თუ ერთხელ უნდა სოფელს ბოლო მოეღოს,

მაშინ ვიღამ სთქვას მათი საქმე, ვინ სადღა იყოს?..

His life is work and worry-he is always pressed.

His thought is on the things he needs to do to best

protect his land and children so that when he dies

they don't curse him and the ground in which he lies.

მაგრამ რადგანაც კაცნი გვქვიან - შვილნი სოფლისა,

უნდა კიდეცა მივდიოთ მას, გვესმას მშობლისა.

არც კაცი ვარგა, რომ ცოცხალი მკვდარსა ემსგავსოს,

იყოს სოფელში და სოფლისთვის არა იზრუნვოს!

-1837

- 1837

I thought the river's flowing might help me erase

a little sadness. I was looking for a place

to rest, where I could weep and in my tears find peace.

Alas, the river's babble made my grief increase:

I tried to see beneath its swells as it swept by,

but all I saw there was the glittering azure sky.

წარვედ წყალის პარს სევდიანი ფიქრთ გასართველად,

აქ ვეძიებდი ნაცნობს ადგილს განსასვენებლად;

აქ ლბილს მდელოზედ სანუგეშოდ ვინამე ცრემდით,

აქაც ყოველი არემარე იყო მოწყენით;

ნელად მოღელავს მოდუდუნე მტკვარი ანკარა

და მის ზვირთებში კრთის ლაჟვარდი ცისა კამარა.

I watch you go, Mitkvari, around the river bend.

I see the far off place the sky comes to an end.

I wonder who you're talking to, and what you're saying-

Is too much past what makes you speechless in your praying?

იდაყვ-დაყრდნობილ ყურს უგდებ მე მისსა ჩხრიალსა

და თვალნი რბიან შორად, შორად, ცის დასავალსა!

ვინ იცის, მტკვარო, რას ბუტბუტებ, ვისთვის რას იტყვი?

მრავალ დროების მოწამე ხარ, მაგრამ ხარ უტყვი!..

When I was younger, watching, you seemed to say to me

that life is useless suffering, and all is vanity.

Out life is soon distilled into mortality.

We dream that we'll stay filled-but that can never be.

Will one who's had desire satisfied and stilled

go on through life contented with having once been thrilled?

არ ვიცი, ამ დროს ჩემს წინაშე ჩვენი ცხოვრება

რად იყო ფუჭი და მხოლოდა ამაოება?..

მაინც რა არის ჩვენი ყოფა - წუთისოფელი,

თუ არა ოდენ საწყაული აღუვსებელი?

ვინ არის იგი, ვის თვის გული ერთხელ აღევსოს,

და რაც მიეღოს ერთხელ ნატვრით, ისი ეკმაროს?

Even the most powerful, a mighty king, a man

who's proved invincible, whom no one's better than-

who rules supreme, holding the world within his hand,

may, alarmed, begin a grumbling demand-

When will that land be ours? He seeks for all he's worth

more land, and then the next day's buried in that earth.

თვითონ მეფენიც უძლეველნი, რომელთ უმაღლეს

არც ვინღა არის, და წინაშე არც ვინ აღუდგეს,

რომელთ ხელთ ეპყრასთ უმაღლესი სოფლის დიდება,

შფოთვენ და დრტვინვენ და იტყვიან: "როდის იქნება,

ის სამეფოცა ჩვენი იყოს?" და აღიძვრიან

იმავ მიწისთვის, რაც დღეს თუ ხვალ თვითვე არიან!..

And once the world's passed by, into eternity-

Who will remain to tell his tale, who will that be?

We're all here in the world so it behooves us all

to live in harmony and listen for its call.

All men who live within the world should try to love it,

which means the worthy in this world take good care of it.

Even a devoted king can never rest,

თუნდ კეთილ მეფე როდის არის მოსვენებული?

მისი სიცოცხლე: ზრუნვა, შრომა და ცდა ქებული;

მისი ფიქრია, თუ ვით უკეთ მან უპატრონოს

თავისს მამულსა, თვისთა შვილთა, რომ შემდგომსა დროს

არ მისცეს წყევით თვის სახელი შთამომავლობას!..

მაგრამ თუ ერთხელ უნდა სოფელს ბოლო მოეღოს,

მაშინ ვიღამ სთქვას მათი საქმე, ვინ სადღა იყოს?..

His life is work and worry-he is always pressed.

His thought is on the things he needs to do to best

protect his land and children so that when he dies

they don't curse him and the ground in which he lies.

მაგრამ რადგანაც კაცნი გვქვიან - შვილნი სოფლისა,

უნდა კიდეცა მივდიოთ მას, გვესმას მშობლისა.

არც კაცი ვარგა, რომ ცოცხალი მკვდარსა ემსგავსოს,

იყოს სოფელში და სოფლისთვის არა იზრუნვოს!

-1837

- 1837