| 0092:2 Canción del huérfano (ó) (ficha no.: 8561)
Versión de Cataluña s. l. (España). Documentada en o antes de 1882. (Colec.: Milà i Fontanals, M.). Publicada en Milà 1882, n.º 207A, pp 164-165. 036 hemist. Música no registrada. |
| S` en estava Don Francisco tancat dins de la presó, | |
| 2 | trista de la seva mare quant lo sap á la presó, |
| li ha comprada una guitarra que la templi al seu tenó: | |
| 4 | --Quant be l` haureu templadeta, cantareu una cansó. |
| --¿Quina cantaría, mare, quina cantaría yo? | |
| 6 | --La que cantava `l teu pare á la nit de l` Ascenció.-- |
| Els aussells que van per l` ayre no saben de volar, nó, | |
| 8 | las eugas que van per terra s` en dormían de tristó, |
| els infants de las `bressolas s` adormen amb el seu so, | |
| 10 | tots els patges de la reyna no saben caminá, no. |
| La reyna se ho escoltava desde`l mes alt miradó. | |
| 12 | De promte pregunta als patges: --¿Qui es aquell cantadó? |
| --Aquell es lo Don Francisco qu` esta tancat en presó.-- | |
| 14 | De promte respon la vella: --Per fill lo voldria yo.-- |
| De promte respon l` infanta: --Per marit mare `l vuy yo. | |
| 16 | De promte mana `ls seus patges qu` el treguin de la presó. |
| La resposta que `ls hi feya --que no s` en vol aná, nó, | |
| 18 | que no hi há mes galan vida qu` está tencat en presó.-- |

| Variante: -7a L. a. q. v. p. terra. Título original: El poder del canto. |
| 0092:3 Canción del huérfano (ó) (ficha no.: 9571)
Versión de Cataluña s. l. (España). Recogida por Francesc Pelai Briz, (Colec.: Briz, F. P.). Publicada en Briz 1877, V, pp. 74-75. Música añadida por L`Avenç, antes de 1910. 036 hemist. Música registrada. |
| Don Francisco se n` estava tancadet a la presó. | |
| 2 | Quan sa mare `n reb la nova ja n`hi ve una gran tristô; |
| ja n`hi compra una guitarra que té un sò consoladô | |
| 4 | i a la presó ja li porta que la tempri al seu tenô. |
| --Quan l`aureu a to posada, cantareu una cançó. | |
| 6 | --Quina cantaria, mare? quina cantaria, jo? |
| --La que cantava `l teu pare a la nit de l`Ascensió.-- | |
| 8 | Don Francisco la cantava amb un to enamoradô. |
| Els aucells, així que`l senten, se paren per sentî `l sò. | |
| 10 | Tots els patges de la reina no saben caminar, no. |
| La reina s`ho escoltava desde `l més alt miradô. | |
| 12 | Ja pregunta an els seus patges: --Qui es aquest cantadô? |
| --Aquest es el don Francisco que està tancat en presó.-- | |
| 14 | Ja respon així la reina: --Per fill el voldria jo.-- |
| Ja responia l`infanta: --Per marit, mare, el vui jo.-- | |
| 16 | La reina mana als seus patges que`l treguin de la presó. |
| La resposta que`ls hi feia que no se`n vol anar, no; | |
| 18 | que no`i ha més galant vida que estar tancat en presó. |

|
Variantes: -2ab: trista de la seva mare / quan lo sap á la presò{Ï}; -3ab Li ha comprada una guitarra / que la templi al seu tenor.//; omite v. 4; -5a Quan l`hauréu ben templeta; -9ab Los aucells que van pèl aire / no saben de volar, no.//; -14a De prompte respon la vella. Notas: En la pág. 75 Briz, quien no le puso música, anota: "Se canta ab tonadas d`altras cansons". Agradezco a Salvador Rebés las precisiones sobre los datos bibliográficos. Titulo original: Lo poder del cant. |
| 0092:1 Canción del huérfano (á+polias.) (ficha no.: 2655)
[0078 El prisionero, contam.] Versión de Fajã (isla de S. Jorge, Açores, reg. Açores, Portugal). Recitada por José Bento de Ramos (68a). Recogida en Vila da Calheta por Manuel da Costa Fontes, 16/07/1977 (Archivo: ASF; Colec.: Fontes SJ 1977). Publicada en F.E.R. L-B. S. Jorge 1983, 11. Reeditada en Costa Fontes 1997b, Índice Temático (© HSA: HSMS), p. 115, H8. 084 hemist. Música registrada. |
| O marquês tinha três filhos, três filhos tinha o marquês. | |
| 2 | O rei os mandou chamar cada um por sua vez: |
| o mais velho p`r`ò lavar, o do meio p`r`ò calçar; | |
| 4 | Dom Pedro, que era o mais moço, ficou para o barbear. |
| E a princesa, assim que o viu, dele se quis namorar. | |
| 6 | E o rei, assim que o soube, logo o mandou desterrar, |
| onde nã visse sol nem lua, nem fala pudesse dar: | |
| 8 | `tivesse naquela prisão para ò depois o matar. |
| Passou lá um cavaleiro qu` ia p`à caça real. | |
| 10 | --Que fazes aqui, Dom Pedro, neste escuro hospital? |
| --Estou preso para a morte, preso para ir a matar, | |
| 12 | só por u~a fala d` amor qu` eu à princesa fui dar.-- |
| O cavaleiro caminhou, notícias à mãe foi dar. | |
| 14 | A mãe, assim que o soube, tratou logo de caminhar |
| com os seus vestidos nos braços, sem os poder enfiar, | |
| 16 | e os criados e criadas não a podiam alcançar. |
| --Que fazes aqui, meu filho, neste escuro hospital? | |
| 18 | --Estou preso para a morte, preso p`a ir a matare, |
| só por u~a fala d` amor qu` eu à princesa fui dar. | |
| 20 | --Pega lá nesta viola e canta-me u~a canção; |
| é como teu pai fazia nas noites de S. João. | |
| 22 | --Oh que mãe tão cruel, tão dura do coração; |
| vê um filho para a morte e o manda cantar canção. | |
| 24 | Estão as uvas em felor e os trigos em pandão. |
| Todos os rapazes novos ver as suas damas vão. | |
| 26 | Uns levam cravos e rosas, outros o verde limão; |
| os que não têm que le levar levam-le o seu coração. | |
| 28 | E só eu, pelas minhas culpas, `tou aqui nesta prisão. |
| Não sei quando amanhece nem quando arraia o sol, | |
| 30 | se não fosse um passarinho que canta o rexinole. |
| --Rexinol que tão bem cantas, onde aprendeste a cantar? | |
| 32 | --No palácio da rainha, onde o rei vai passear.-- |
| --Escuta, ó linda infante, olha um tão doce cantar: | |
| 34 | ò são os anjos no céu ò as sereias no mar. |
| --Não são os anjos no céu nem as sereias no mar; | |
| 36 | é Dom Pedro Pequenino, que mê pai tem p`ra matar. |
| --Se é Dom Pedro Pequenino, eu o mandarei chamar.-- | |
| 38 | E os papéis para a igreja p`a se irem casar. |
| --Isso é o melhor dote que meu pai me pode dar. | |
| 40 | Para as torradas, manteiga, para o fastio, limão, |
| para os velhos, o cacete, e para os novos, o bordão. | |
| 42 | E para ti, minha janota, o meu terno coração.-- |

| [Vv. 20-30: Cf. O Prisioneiro (H7).] Título original: D. PEDRO PEQUENINO (Á + POLIAS.) (=SGA H25) |